Историја
Кулата на Гардош е подигната во 1896 година, во годината кога Австро-Унгарија одбележувала илјада години од доаѓањето на Унгарците во Панонија. Била само една од четирите речиси идентични кули што тогашните унгарски власти ги подигнале на крајните точки на државата за да го одбележат тој јубилеј, а земунската од нив останала најдобро зачувана. За градбата бил избран ридот Гардош над Дунав, место на кое со векови порано стоеле остатоци од стара тврдина од IX век, па новата кула така ја продолжила долгата традиција на одбранбена положба на истото возвишение.
Иако официјално го носела името Милениумска кула, во народот се одомаќил сосема поинаков назив — Кула на Сибињанин Јанко. Луѓето така ја нарекле по српското име на унгарскиот војсководец Јанош Хуњади, иако самата градба историски нема директна врска со него. Денес сите три назива — Гардош, Милениумска кула и Сибињанин Јанко — се користат речиси рамноправно, во зависност од тоа дали соговорникот зборува за ридот, за јубилејот или за народната легенда.
Архитектура и значење
Кулата ја проектирале унгарски архитекти во еклектички дух, со јасно потпирање на романските архитектонски елементи — масивни форми, кружни лакови и камена текстура. Висока е 36 метри и ѕидана со комбинација од камен и тула, што ѝ дава впечаток на цврсто, речиси утврдено здание, иако никогаш немала вистинска воена улога како старите утврдувања што некогаш стоеле на истото место.
Денес кулата е заштитена како културно-историски споменик и е една од попрепознатливите точки на Земун. Во неа се наоѓаат галерија и уметничко ателје, а дел од просторот е посветен на изложба за Милутин Миланковиќ, прочуениот српски научник. Од врвот се пружа видиковец од кој се гледаат Дунав и панорамата на Земун, поради што кулата денес е пред сè туристичка атракција, а не одбранбен објект каков што некогаш била замислена.
