Историја
Споменикот на кнезот Михаило е подигнат во 1882 година на Плоштадот на Републиката, тогаш познат како Театарски плоштад, и оттогаш е една од најпрепознатливите точки во центарот на Белград. Фигурата на кнезот на коњ ја излеал во Минхен во 1879 година леарот Фердинанд фон Милер, а автор на самата скулптура е италијанскиот скулптор Енрико Паци од Фиренца. Постаментот го проектирал архитектот Константин Јовановиќ.
Модел за коњот бил Вранац, коњот што кнезот го добил на подарок по враќањето од свадбата во Романија. Интересно е што на споменикот кнезот е прикажан без капа, што во тоа време било невообичаено решение за споменик од ваков тип. За својата работа Енрико Паци бил одликуван со Таковскиот крст од втор степен.
Уметност и симболика
Ова е првиот монументален коњанички споменик подигнат во Србија, изработен по примерот на класичните италијански прикази на владетели на коњ од античката традиција. Споменикот се состои од три дела — основа, постамент и бронзена фигура на кнезот — а неговата рака симболично покажува кон краиштата што во тоа време сè уште не биле ослободени. На постаментот се наоѓаат релјефи поврзани со династичката митологија, како и плочи со имињата на шесте градови ослободени во 1867 година.
Поради историското и уметничкото значење, споменикот е прогласен за споменик на културата од големо значење. Низ годините повеќепати бил обновуван — реконструиран во 1984 година, конзервиран во 1986 година, исчистен во 1995 година и последен пат обновен во 2020 година, за да го зачува својот изглед за идните генерации.
