Книжарница Геца Кон

Зградата на Кнез Михаилова 12 е подигната во 1928 година според проектот на архитектот Радослав Тодоровиќ, за браќата Петар и Милован Матиќ, кои во приземјето имале трговско-издавачка куќа. Првично имала три ката, а четвртиот бил надграден во триесеттите години на XX век.

Куќата во 1932 година ја купил Геца Кон и во неа ја отворил својата книжарница, која со текот на времето станала една од најдобро снабдените на Балканот. Кон бил еден од најзначајните белградски издавачи на своето време, а неговата продавница ја собирала читателската публика од целата престолнина.

За време на Втората светска војна Геца Кон загинал во Холокаустот заедно со целото семејство, а местото и датумот на неговата смрт никогаш не биле утврдени. Окупаторските власти му го одзеле имотот и однеле над 7.500 книги во германски библиотеки, додека книжарницата и семејната куќа во улицата Добрачина биле национализирани во 1944 година, по завршувањето на војната.

Фасадата на зградата е изработена во академски стил, со романтичарски елементи забележливи на балконите, што било типично за репрезентативните деловни објекти подигнувани во центарот на Белград кон крајот на дваесеттите години. Поради културното и историското значење, зградата е прогласена за споменик на културата во 1979 година, а статусот ѝ е потврден и во 2009 година.

Денес во приземјето повторно се наоѓа книжарница што го носи името на Геца Кон, во сопственост на издавачкото претпријатие „Просвета“, обновена и повторно отворена во февруари 2021 година. Со тоа, по децении, на истото место продолжува традицијата на книжарницата што некогаш ја основал самиот Кон.

Зградата се наоѓа на самата улица Кнез Михаилова, главната пешачка зона на Белград, па лесно се забележува при прошетка од Калемегдан кон Плоштадот на Републиката.

Името на Геца Кон и денес се поврзува со издаваштвото во Србија, а книжарницата во оваа зграда претставува симболично продолжение на неговата работа, и покрај трагичната судбина што ја доживеал за време на војната.